Konu :  Endokrin bezler , salgılarını kana verirler . Endokrin bezlerin özelliği tükrük bezleri gibi salgılarını dış ortama vermemesi yani ekzokrin özellikli olmaması ve de sinir uyartılarından daha geç mesaj iletmeleridir . Kan yoluyla taşınması geç iletimin nedenidir . İnsan bedeninde hipofiz bezi gibi çok fonksiyonlu bezler de bulunmaktadır . Hipofiz bezi , en azından 7 adet düzenleyici hormon salgılamaktadır .

HİPOFİZ BEZİ VE ENDOKRİN BEZLERİNE BİR SORUN !

Hipofiz , hipofiz , hipofiz …

Neyi sayıklıyorum ben ya ? !

Evet , onu sayıklıyorum … Neyi ? Onu , hormonların kaynağını …

Hipofiz … Bu bez çok marifetlidir .

Aslında önce endokrin bezlerden başlamak lazım .

Vücudumuzda ekzokrin ve endokrin olmak üzere iki ana türde bez vardır . Ekzokrin , salgılarını dışarıya doğrudan veren bezlerdir . Örneğin derideki ter bezleri ; tükrük bezleri gibi .

Endokrin bezler ise salgılarını kana verirler . Yani dış ortama doğrudan bırakmazlar . Burada şunu ortaya koymak isterim ; hem ekzokrin hem de endokrin özellikli karma bezler de bulunmaktadır vücudumuzda . Örneğin eşey bezleri , pankreas bezleri … Yani endokrin ve ekzokrin ana türlerinde ve de iki tarafa da giren bezler vücudumuzda vardır .

Endokrin bezler , çok farklı türlerde işlevlere sahiptir . Endokrin bezlerin salgılarına hormon denir .

Endokrin bezlerin diğer bir adı da iç salgı bezleridir .

Mesela epinefrin nedir ?

Epinefrin , adrenalin de denilen bir tür hormondur . Heyecan ve korku gibi durumlara uyum sağlamayı işlev edinen bir hormondur . Beynimizde hipofiz denilen bir bez vardır . Bu bez çok farklı işlevlere sahip en az 7 çeşit hormon salgılar .

Mesela oksitosin nedir ?

Oksitosin , doğum sancısını ve annenin süt verebilmesini sağlar . Doğum sancısı , bebeğin kolay bir şekilde doğmasını sağlar .

Endokrin bezler , sinir sisteminden daha geç mesaj iletirler . Çünkü mesajları kan yoluyla iletmektedir bu bezler . Hormonlar , düzenleyici işlevleriyle ön plana çıkarlar .

Parathormon denilen , paratiroid bezinin salgıladığı hormon vücudun kalsiyum ve fosfor dengesini sağlamada görevlidir mesela .

Hipofiz bezinin hormonları arasında lüteinleştirici hormon , oksitosin , folikül uyarıcı hormon , TSH da denilen tiroid uyarıcı hormon gibi çok çeşitli hormonlar vardır .

İnsan vücudunda hormonlar , kan yoluyla taşınır dedim . Bitkilerde , mesela oksin , etilen gibi hormonlar soymuk ( odun ) borularıyla taşınır . Oksin , yaprak dökümü gibi bitkisel olayları düzenler .

Tükrük bezleri , tükrük salgısını sağlayan bir bez türüdür .

Ekzokrin bezler , endokrin bezlerden daha kısa sürede etkili olurlar . Endokrin bezler ise bu olgudan farklı bir özellik gösterir .

Ve son olarak söyleyeyim ki ekzokrin bezlerin salgılarına hormon adı verilmemektedir .

Şub-09