Hukuka giriş – hukukun dalları konulu – 3. videosunun açılımı
HUKUKLA HAŞIR NEŞİR
OLACAĞIM !!!
Hukuka girişin 3. açıköğretim videosunu seyretmiş
bulunuyorum .
Sunucumuz kim ? Prof . Dr . Turgut Akıntürk elbette …
Yine mavi bir dekor , ak saçlı ve gözlüklü hocamız elinde
bir çubukla konu anlatıyor …
Konumuz hukukun dalları …
Hukuk , iki ana kola ayrılıyor :
·
Kamu hukuku
·
Özel hukuk
Kamu hukukunun dallarını şöyle göstereyim :
1 . Anayasa hukuku
2 . İdare hukuku
3 . Ceza hukuku
4 . Yargılama hukuku
a . Medeni yargılama hukuku
aa . İcra iflas hukuku
b . Ceza yargılama hukuku
5 . Devletler genel ( umumi ) hukuku
6 . Vergi hukuku
7 . İş hukuku ( Buradaki hukuk dalı özel hukukla kesişiyor .
)
Özel hukukun dallarını şöyle göstereyim :
1 . Medeni hukuk
2 . Ticaret hukuku
3 . Devletler özel hukuku
Şimdi tek tek açıklayayım .
Kamu hukuku : Kişilerle devlet arasındaki ilişkileri
düzenleyen hukuk kurallarıdır . Yani eşit olmayan kişilere hitap eder .
Özel hukuk : Eşitler arası ilişkileri düzenleyen
kurallardır .
Anayasa hukuku : Anayasada yer alan ; temel hak ve
özgürlükler , devletin rejimi , yasama , yürütme ve yargı organının çalışma
prensiplerini açıklayan kurallardır .
·
Bu gün kullandığımız anayasa 12
Eylül harekatından sonra 1982 ‘ de halk oylamasıyla kabul edilen T.C.
anayasasıdır .
·
Daha önceden 1924 anayasası -
Teşkilat – i Esasiye Kanunu adıyla - ve
27 Mayıs harekatından sonra halk oylamasıyla kabul edilen 1961 anayasamız vardı
.
·
Anayasamızda devletimizin
nitelikleri sayılır . Demokratik devlet ilkesi , gizli oy ve açık sayım esasına
ve parlamentolu bir anlayışa bağlı devlet demektir . Laik devlet , din ve
devlet işlerinin ayrılması , devletin ibadet özgürlüğünü sağlaması ve inanç
zorlaması yapılmaması anlamına gelir . Hukuk devleti , hukukun üstünlüğünü
tanıyan , vatandaşın kendi hakkını bu ilkeye dayanarak devletin kendisine karşı
mahkemeler yoluyla arayabildiği devlet demektir . Atatürk milliyetçiliğine
bağlı , insan haklarına saygılı , sosyal devlet ilkeleri de anayasamızda yer
alıyor diyebilirim . Üç tane devlet erki vardır : yasama , yürütme ve yargı .
Yasama , TBMM ‘ nindir . Yürütme , Bakanlar Kurulu ‘ na aittir . Yargı ise
bağımsız mahkemelerdir .
İdare hukuku : Vatandaş ile devlet idareleri arasındaki
uyuşmazlıkları konu alır . İl özel idare kanunu gibi belediyeler , muhtarlıklar
,..vb. idareleri konu alan kanunlar bu hukukta yer alır .
Ceza hukuku : Hangi davranışlar suçtur ve bunların
cezaları nedir sorularını cevaplayan kurallardır . Türk Ceza Kanunu bu hukukla
ilgilidir .
Yargılama hukuku : Yargılama usullerini içerir . Yani
kişiler nasıl yargılanır , nasıl takibat yapılır , nasıl soruşturma açılır gibi
soruları cevaplar .
Medeni yargılama hukuku : Medeni hukukla ilgili yargılama
usullerini açıklar .
İcra iflas hukuku : İcra ve iflas talepleriyle ilgili
işlemleri içerir . Bir tacir , iflas istediğinde ticaret mahkemesi iflas kararı
verir ve o kişi “ müflis “ adını alır .
İşte bu konularla ilgili bir daldır bu dal .
Ceza yargılama hukuku : Ceza kanunlarıyla ilgili yargılama
esaslarını içerir . Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu bu dalla ilgilidir .
Devletler genel hukuku : Devletler arası ilişkileri
düzenler . Örneğin Avrupa Birliği ile Türkiye arasındaki veya ABD ile Almanya
arasındaki ilişkiler …
Vergi hukuku : Devletle vergi yükümlüsü arasındaki
ilişkileri içerir . Burada şunu söyleyeyim ; vergi , pazarlık konusu yapılacak
bir şey değildir . KDV , ÖTV , ..vb. birçok vergi vardır .
·
Vergide genellik : Herkesin
vergiye tabi olmasıdır .
·
Vergide adalet : Herkesin gelirine
göre vergi vermesidir .
İş hukuku : İşveren ve işçi arasındaki ilişkileri içerir .
Kamu hukuku ile de özel hukuk ile de kesişir . 1961 anayasamızdan itibaren
sendika kurma hakkı , grev , lokavt kanunları geçerli oldu . Bu gün bu yönüyle
iş hukuku kamu hukukuna girer . Çünkü işveren sendikaları , işçi sendikaları -
kamu ve özel işveren sendikaları da vardır
- bu eğilimi doğrular . Grevi işçiler sendika kararıyla yapmaktadırlar .
Greve Bakanlar Kurulu erteleme kararı uygulayabilmektedir . Ama işçi ve işveren
karşılıklı pazarlık ederse o zaman iş hukuku özel hukuk kurallarına tabiidir .
Ceza hukuku ile ilgili olarak :
·
11 yaşına kadar kişiler ceza
ehliyeti taşımazlar . 11 yaşından sonra kademeli olarak ceza ehliyeti başlar .
Medeni hukuk : Kişinin doğumu , yaşamı ve ölümünden bir
süre sonraya kadar kişiyi kuşatmış kurallardır . Bir kişi öldüğünde miras işin
içine girer . Medeni Kanunun 28. maddesine göre kişi ana rahmine düştüğünden
itibaren sağ doğmak şartıyla kişilik haklarına sahiptir . Miras ile ilgili “
miras hukuku “ medeni hukuktadır . Medeni hukuk , Medeni Kanun ve Borçlar
Kanunu adlı iki kanunla düzenlenir . Eklemek isterim ; 1927 ‘ den beri
yürürlükteki Medeni Kanun , 1 Ocak 2002 ‘ den itibaren yenilenerek yürürlüğe
konulmuştur .
Ticaret hukuku : Ticari işletme sahibi olan fabrikatör ,
otelci , restoran sahibi gibi kişilerin işlerini düzenleyen kurallardır . Bu
kişilere “ tacir “ denir . Poliçe , sigorta , denizcilikle ilgili kurallar hep
bu hukuk içindedir ve Türk Ticaret Kanunu ile düzenlenir .
Devletler özel hukuku : Eşitler arası ilişkilere yabancı
bir devlet veya yer girerse bu alandaki kurallara bu ad verilir . Örneğin
Fransa ‘ da evlenen bir Türkün boşanmak istemesi , bir Romen kamyonunun Türkiye
‘ de bir arabaya çarpması , ..vb. ilişkiler bu hukuktadır . Ve bu konuda hangi
kanunlar uygulanacak sorusuna cevap da bu hukuk dalındadır .
Bu hukuk dalları hukuk fakültelerinde bağımsız dersler
olarak okutulmaktadır .
24 Kas. 08
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder